Jeszcze trzydzieści lat temu odpowiedź wydawała się oczywista – tak – złoto należało do świata luksusu. Wystarczyło wejść do ekskluzywnego hotelu, reprezentacyjnej willi lub apartamentu, by zobaczyć błyszczące złote baterie, które miały komunikować prestiż właściciela. Nie zawsze robiły to subtelnie. Czasami wręcz przeciwnie. Bywały symbolem statusu równie dosłownym jak marmurowe kolumny czy ciężkie kryształowe żyrandole.
Czy dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej?
Tak, armatura w kolorze złota szczotkowanego, miedzi, grafitu czy szczotkowanego niklu jest dostępna niemal na wyciągnięcie ręki. Nie trzeba być właścicielem pałacu ani penthouse’u z widokiem na Manhattan, by pozwolić sobie na złotą baterię umywalkową czy miedziany system prysznicowy. To, co kiedyś było zarezerwowane dla nielicznych, stało się częścią codziennego rynku wyposażenia wnętrz.
Czy oznacza to, że luksus po prostu potaniał?
A może zmieniło się nasze rozumienie luksusu?To pytanie prowadzi znacznie dalej niż do świata łazienek i armatury. Dotyka bowiem samego źródła współczesnej estetyki. Przez wieki architekci, projektanci i artyści poszukiwali piękna, obserwując dzieła swoich poprzedników. Renesans wracał do antyku. Modernizm próbował zdefiniować nowy porządek świata. Bauhaus szukał harmonii pomiędzy funkcją a formą. Nawet najbardziej rewolucyjne nurty nie powstawały w próżni. Były odpowiedzią na wcześniejsze idee, dialogiem z historią lub próbą jej zakwestionowania.
Piękno miało swoje źródła. Miało swoich mistrzów. Miało swoje autorytety.
Gdy młody architekt szukał inspiracji, sięgał po książki, odwiedzał galerie, analizował proporcje budynków i studiował dzieła uznanych twórców. Dziś pierwszym miejscem poszukiwań jest często ekran telefonu: Pinterest. Instagram. Media społecznościowe. Algorytmy. To właśnie tam miliony osób codziennie zapisują obrazy, które uznają za piękne. Problem polega jednak na tym, że w tym niekończącym się strumieniu obrazów coraz trudniej odnaleźć pierwotne źródło inspiracji. Widzimy efekt końcowy, ale nie widzimy procesu twórczego. Zachwycamy się gotową łazienką, nie wiedząc, kto jako pierwszy zestawił trawertyn z miedzią, drewno z czarną armaturą czy złoto z minimalistyczną architekturą wnętrza.
Być może właśnie dlatego współczesne trendy rozprzestrzeniają się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. Jedno udane wnętrze potrafi zostać powielone tysiące razy w ciągu kilku miesięcy. Internet nie tworzy trendów samodzielnie. Nadal ktoś musi je wymyślić. Zmienił się jednak sposób ich dystrybucji. Dawniej inspiracja płynęła od mistrzów do uczniów. Dziś płynie od algorytmu do użytkownika.
To fascynująca zmiana.
Być może jedna z największych zmian w historii projektowania wnętrz. I trudno oprzeć się pokusie zastanowienia się, jak wyglądałaby współczesna rzeczywistość oczami Le Corbusiera. Prawdopodobnie nigdy wcześniej architekci nie mieli do dyspozycji tak ogromnej bazy inspiracji. Nigdy wcześniej ich pomysły nie były kopiowane na taką skalę. Nigdy wcześniej granica między oryginałem a interpretacją nie była tak płynna.
Z drugiej strony, nigdy wcześniej tak wiele osób nie interesowało się architekturą i designem. To również efekt demokratyzacji piękna. Dobre wzornictwo przestało być luksusem dostępnym wyłącznie dla nielicznych. Stało się częścią codzienności.
W tym kontekście złoto i miedź przestają być symbolami bogactwa w dawnym rozumieniu tego słowa. Coraz częściej są po prostu kolejnymi narzędziami projektowymi. Tak samo jak drewno, kamień czy odpowiednio dobrane światło.
Dobrym przykładem jest popularność armatury w kolorze miedzi szczotkowanej. Jeszcze dekadę temu była rzadkością, dziś pojawia się zarówno w projektach inspirowanych naturalnym kamieniem, jak i we wnętrzach nawiązujących do estetyki SPA. Wystarczy spojrzeć na współczesne kolekcje armatury, takie jak OMNIRES CONTOUR, aby zobaczyć, jak bardzo zmieniły się oczekiwania klientów wobec materiałów i kolorów.
Podobną drogę przeszło złoto szczotkowane. To już nie demonstracja statusu, lecz świadomy wybór estetyczny. Współczesne kolekcje pokazują, że złoto może być subtelnym detalem budującym charakter wnętrza, a nie jego dominującym elementem.
Luksus nie wynika już z koloru armatury. Nie wynika nawet z ceny produktu.
Prawdziwy luksus coraz częściej objawia się w harmonii. W umiejętności stworzenia wnętrza spójnego, ponadczasowego i odpornego na chwilowe mody. Można stworzyć zachwycającą łazienkę wykorzystując klasyczny chrom. Można też wydać fortunę na złotą armaturę i otrzymać wnętrze, które za kilka lat będzie wyglądało na przestarzałe. To właśnie dlatego pytanie o złoto i miedź jest w rzeczywistości pytaniem o coś znacznie ważniejszego.
Skąd dziś czerpiemy wyobrażenie o pięknie?
Czy nadal inspirują nas wielcy projektanci, architekci i artyści?
Czy może coraz częściej inspiruje nas sam internet, który stał się największym kuratorem współczesnej estetyki?
Być może odpowiedź znajduje się gdzieś pośrodku. Być może nadal podążamy za ideami tworzonymi przez najlepszych, tylko droga, którą do nas trafiają, jest dziś zupełnie inna niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu.
O tym, jak zmieniają się współczesne trendy wnętrzarskie i skąd czerpiemy inspiracje do urządzania domów, piszemy również w dziale Inspiracje, gdzie analizujemy nie tylko konkretne style, ale także zjawiska wpływające na współczesną estetykę wnętrz.
A jeśli tak, to złoto i miedź nie są już symbolami luksusu. Są jedynie kolejnym rozdziałem w niekończącej się historii poszukiwania piękna. Być może prawdziwy luksus nie polega już na kolorze armatury.
Być może luksusem jest umiejętność stworzenia wnętrza, które pozostanie piękne także wtedy, gdy kolejny trend przeminie.